Wat is eczeem eigenlijk en moet ik hiermee naar de dokter? En hoe kan ik mijn huid met eczeem verzorgen?

Wat is de oorzaak van eczeem en hoe herken je eczeem?

De oorzaak van deze huidaandoening is niet altijd heel specifiek aan te wijzen, echter wordt gedacht dat het voornamelijk te maken heeft met het feit dat je huidbarriere uit balans is. Je huid fungeert als het ware als een beschermende barrière tegen ‘indringers’ van buitenaf, zoals virussen en bacteriën. Maar je huid beschermt ook tegen vallen en stoten en in weze zelfs tegen kou; zenuwen aan het uiteinde van je huid pikken kou als het ware op en hierdoor kan je lichaam actie ondernemen om zich te weren tegen die kou, bijvoorbeeld door een extra warme trui aan te doen of beschutting te zoeken. Je huidbarrière kan echter door allerlei interne en externe factoren uit balans gebracht of aangetast worden. Bijvoorbeeld door medicijngebruik, stress, voedsel waar je allergisch op reageert of bepaalde producten waar (nare) stofjes in zitten die je huid niet kunnen waarderen. Het kan ook aangewakkerd worden door het dragen van sieraden of het gebruik van bepaalde wasverzachters. Deze zitten in je kleding en op je beddengoed en komen zo natuurlijk in direct contact met je huid. Eczeem is in feite een verzamelnaam voor huidaandoeningen, waarbij de huid een ontstekingsreactie vertoont. Hoe dit wordt veroorzaakt is vaak een combinatie van inwendige en uitwendige factoren. Meestal komt het dus omdat de huid barrière is verstoord, maar dit kan om diverse uiteenlopende redenen het geval zijn. Eczeem kan zich uiten in verschillende maten, maar meestal gaat het om plekken van je huid die extreem droog en zelfs schilferig kunnen zijn, ze kunnen jeuken en er rood uitzien. Soms lijkt eczeem zelfs een beetje op een rauwe of verbrande huid, afhankelijk van hoe erg het is. Ook kan eczeem zich uiten in bultjes of blaasjes. Het kan overal op je lichaam voorkomen, en ook op je gezicht. Iedereen kan het krijgen, jong of oud, maar verder is het goed om te weten dat het absoluut niet besmettelijk is. De aanleg voor eczeem kan echter wel erfelijk zijn. Het verloop van eczeem kan heel grillig zijn, zo kun je er maanden achtereenvolgens last van hebben, en zo weer jaren niet. Het probleem met eczeem is vaak de (extreme) jeuk die zorgt dat je aan de aangetaste plekjes gaat krabben, waardoor de huid extra geïrriteerd raakt en de eczeem op die manier verergert. Soms weet je waar je slecht op reageert en dan kan je daarop actie ondernemen, bijvoorbeeld stoppen met het gebruik van bepaalde producten of het eten van bepaald voedsel. Je huid beschermen tegen de kou kan natuurlijk al vrij eenvoudig door het dragen van handschoenen en het gebruik van een beschermende, voedende crème. Er zijn allerlei verschillende soorten eczeem. De meest voorkomende vorm is atopisch of constitutioneel eczeem. Dit begint meestal op jonge leeftijd en gaat vaak gepaard met een aanleg voor diverse allergieën.  Contact eczeem wordt veroorzaakt door externe factoren waarmee je huid als het ware letterlijk contact maakt. In feite kan alles bij iemand contact eczeem veroorzaken, van planten tot sieraden en van bepaalde materialen zoals metaal tot parfum. Irriterend eczeem wordt veroorzaakt door een stof die de huid letterlijk irriteert, zoals agressieve stoffen in schoonmaak – of chemische middelen. Een vorm van eczeem die ook vaak voorkomt is droogte eczeem.

Dit moet je wél en niét doen wanneer je eczeem hebt

Heb je (plotseling) last van eczeem, dan is het dus goed om de oorzaak te achterhalen. Er zijn enkele (vrij simpele) stappen die je kan ondernemen wanneer je last hebt of krijgt. Je huid met eczeem verzorgen, voeden en beschermen doe je het beste met milde producten die géén parfum bevatten. Een zo puur mogelijke sheaboter is vaak ook fijn om te gebruiken. Verder kun je je huid met eczeem verzorgen met cetamacrogol crème. Dit is zonder recept verkrijgbaar bij de apotheek. Kies doucheproducten, maar ook wasmiddelen met zorg. Neutral heeft een heel assortiment aan parfumvrije producten en wasmiddelen die gewoon bij supermarkt en drogist te koop zijn. Heb je eczeem op je handen, was je handen dan met mate. Vermijd handzepen met SLS en hoge concentraties parfum. Voedt en bescherm je handen regelmatig met een vette handcrème. Dep je huid na het douchen droog met een schone, zachte handdoek in plaats van hard te wrijven. Een zéér milde scrub kan helpen bij eczeem. Let er wel op dat je een huid met eczeem alleen scrubt wanneer de korstjes droog zijn. Als de huid sterk geïrriteerd of beschadigd is, kun je een scrub beter laten staan. Gebruik een scrub met mate (zeker niet vaker dan eens per week) en zet geen druk op je huid tijdens het gebruik van de scrub. Laat de scrub zelf het werk doen door het zachtjes inmasseren met ronddraaiende bewegingen. Kies bijvoorbeeld voor een zachte scrub op crème basis, of gebruik een gezichtsscrub voor je lichaam. Deze varianten zijn sowieso al milder dan lichaamscrubs. Er zijn een aantal zaken die je beter kunt vermijden met eczeem, omdat ze de klachten kunnen triggeren of verergeren. Voorbeelden hiervan zijn bepaalde vormen van alcohol, parabenen en sulfaten (deze vindt je op de ingrediëntenlijst vaak terug als SLS of SLES). Parfum kan verder irriterend werken en eczeem verergeren. Let op ingrediëntenlijsten niet alleen op ‘parfum’, maar ook op geurstoffen zoals eugenol, geraniol en citronellol. Lang of (te) heet douchen kan je huid verder ook uitdrogen. Wees matig met het gebruik van douchegel en gebruik het in feite alleen op die plekken waar je echt zweet. Ik gebruik bijvoorbeeld vrijwel nooit douchegel op mijn benen, want hoe ‘vies’ worden die nu eigenlijk?

Wat kan de arts voor je huid met eczeem doen?

Heb je het idee dat niets helpt, dan kan een huisarts of dermatoloog je een crème of zalf met daarin corticosteroïden voorschrijven. Dit zijn hormonen die in het lichaam in de bijnierschors worden aangemaakt. Zij hebben een krachtige werking tegen ontste­kings­processen en bijkomende verschijnselen van onder andere eczeem, zoals jeuk. Ook kunnen corticosteroïden een eventu­eel ver­snelde deling van huid­cel­len remmen (die vaak verantwoordelijk is voor schilfering van je huid). Er kan echter gewenning optreden waardoor je een steeds hogere dosis nodig hebt voor hetzelfde resultaat. Ervaring heeft mij geleerd dat als zo’n crème bij jou werkt, hij vaak al binnen enkele dagen resultaat oplevert. Je kan zo’n zalf of crème trouwens meestal gewoon combineren met je eigen bodyproducten (mits ze mild zijn en geen irriterende stofjes bevatten!). Gebruik een corticosteroïden zalf liever niet te lang achtereenvolgens.

© ByChristiana, tekst. Erica Budding, fotografie. All rights reserved.

Lees nog meer verhalen: