Na een kaakosteotomie volgt vaak een intens en langdurig herstelproces, met zwelling, pijn, beperkingen in eten en onverwachte bijwerkingen zoals haaruitval na narcose.
Kaakosteotomie als onderdeel van een complexe zenuwoperatie
Laat ik vooropstellen dat de kaakosteotomie niet eens de hoofdreden was van dit hel(s)e traject. Een kaakosteotomie of een kaakstandcorrectie wordt normaal gesproken gedaan om de stand van de kaak te optimaliseren. Omdat ik zenuwpijn in mijn gezicht had na het trekken van een verstandskies kon de neurochirurg die bewuste zenuw alléén opereren als er éérst een kaakosteotomie zou worden uitgevoerd. Mijn kaak is tijdens de operatie aan beide kanten gebroken, daarna is al het beschadigd zenuwweefsel weggehaald, en tot slot is mijn kaak enkele millimeters verschoven en toen weer gezet. Dit gebeurt met titanium schroeven of plaatjes die na de operatie blijven zitten en waar je in principe geen last van zou moeten hebben. Voor de operatie ben ik heel wat keren op bezoek geweest in het ziekenhuis. Er gaan heel veel gesprekken, foto’s en gebits-afdrukken aan een kaakosteotomie vooraf zodat je goed voorbereid de operatie ingaat en ook grotendeels weet je wat je kunt verwachten na de operatie.
Orthodontische behandeling voorafgaand aan een kaakosteotomie
Voor vrijwel elke kaakosteotomie is er een orthodontische behandeling nodig. Er moet dus gebeugeld worden. Dit is nodig om de stand van de kaken in de juiste stand te krijgen voor de operatie. De stand van de kaak was in de eerste instantie niet het probleem bij mij, evengoed moest ik beugelen omdat de kiezen na de operatie wellicht met elastieken aan elkaar vast zouden worden gezet. Deze elastieken zouden dan aan de beugel worden bevestigd. Maar dat is dus bij mij helaas niet gebeurd. Ik heb dus maanden lang voor niets met een beugel gelopen. De orthodontische kosten zijn overigens wel volledig vergoed door mijn zorgverzekering, net als de rest van de kosten trouwens.
Wees voorbereid op een flinke zwelling en kapotte lippen na een kaakoperatie
Artsen waarschuwen vooraf al voor flinke zwelling na de operatie, met een piek die meestal zo’n achtenveertig uur later wordt bereikt. Dat wist ik, dus daar was ik enigszins op voorbereid. Toch was het niet zozeer die zwelling die me verraste, maar vooral hoe mijn lippen eruitzagen. Mij werd vriendelijk geadviseerd om de spiegel de eerste dag maar even te vermijden, en dat advies volgde ik netjesop. Tot ik een dag later toch niet meer kon wachten om te kijken. Mijn lippen waren enorm opgezet, in feite bijna onherkenbaar, en overal zaten blaren en wondjes. Gelukkig herstelde dat uiteindelijk weer goed.
Eten na een kaakoperatie: zes weken niet kauwen
En je weet ook van tevoren dat je na de operatie zes weken niet mag kauwen. Wat je dan wel moet eten, klinkt op papier opvallend eenvoudig. In de ziekenhuisfolder staat letterlijk: ‘U mag gewoon alles eten wat u gewend bent, als het maar zeer fijn gemalen dan wel gepureerd is.’ En natuurlijk moet je ook ‘alle kleurtjes blijven eten’. In de praktijk kwam dat bij mij neer op een dieet van vooral poffertjes, aardappelsalade en smoothies. Niet bepaald gevarieerd, maar wel functioneel.
Je kan niet comfortabel liggen na een kaakosteotomie
Na een kaakosteotomie blijkt ook slapen ineens een uitdaging. Op je zij liggen is geen optie vanwege de breuk, en op je buik al helemaal niet. Wat overblijft is plat op je rug, starend naar het plafond. Het is een onverwacht confronterende ervaring, hoe weinig houdingen er dan eigenlijk nog overblijven die haalbaar zijn. Gelukkig ben je in die eerste periode vaak zo moe van de pijn en medicatie dat slapen uiteindelijk toch wel lukt. Ik had toen waarschijnlijk zelfs staand kunnen slapen, als het echt had gemoeten.
Een vervelende bijwerking van morfine: verstopping
Na een kaakoperatie krijg je een flinke hoeveelheid medicatie om de pijn onder controle te houden. Omdat bij mij de zenuwoperatie de belangrijkste ingreep was, lag de nadruk nog meer op het tot rust brengen van de zenuwen. Morfine maakte daar onder andere deel van uit. Gelukkig reageerde ik daar goed op, en in combinatie met paracetamol en hoge doseringen naproxen was de pijn in het ziekenhuis nog redelijk beheersbaar. Tot ik op een dag thuis merkte dat het me niet meer lukte om naar het toilet te gaan. Verstopping blijkt namelijk één van de meest voorkomende bijwerkingen van morfine te zijn, iets waar ik op dat moment pijnlijk weinig rekening mee had gehouden en waarvoor ik ook niet was gewaarschuwd door het ziekenhuis. Ik belde het ziekenhuis en kreeg het advies om een laxeertablet te nemen. Het het innemen van deze tablet echter, gebeurd er niets. Een halfuur later gebeurde er nog steeds niets. Pas toen ik de bijsluiter erbij pakte, zag ik het staan: het kan zes tot twaalf uur duren voordat het werkt. En dan zit je daar. Met een opgezet gezicht als een verminkte bowlingbal, helse pijn en een lichaam dat weigert mee te werken. Wachten tot er eindelijk iets gebeurt dat je juist nú nodig hebt. Ik zeg niet dat het de ergste tien uur van mijn leven waren, maar ze kwamen akelig dichtbij.
Haaruitval na narcose
Het kon dus allemaal niet op, maar na de operatie begon óók nog eens mijn haar uit te vallen. Haaruitval na narcose? Ik had er eerlijk gezegd nog nooit van gehoord. En toch blijkt het iets te zijn dat vaker voorkomt dan je zou denken bij mensen die een langere tijd onder narcose zijn geweest of een zware operatie hebben doorgemaakt. In het begin viel het me nauwelijks op. Een paar extra haren in de douche, wat meer haar op mijn borstel dan normaal. Je denkt dan nog: dat zal wel stress zijn, of gewoon toeval. Maar langzaam werd het duidelijk dat het niet bij ‘een beetje extra’ bleef. Het werd meer, en vooral ook structureel. Het is zo’n bijwerking waar niemand je echt op voorbereidt. Je denkt dat je bezig bent met herstellen van een operatie, pijn en zwelling, en dan komt er ineens weer iets bij dat je lichaam opnieuw onzeker laat voelen. Je lichaam is blijkbaar nog lang niet klaar met herstellen, ook al lijkt de operatie zelf achter de rug.
